Alexandra van Zaal werkt voor Building Balance als ketenregisseur samen met bouw- en agrarische bedrijven, boeren, tuinders, waterschappen, verwerkers, gemeenten en woningcorporaties aan de opzet van biobased-ketens in Zuid-Holland. Kort gezegd: Van aanbod tot vraag. Van boer tot bouwer en alles er tussenin. Dat doet zij samen met collega ketenregisseur Atto Harsta en Elisabeth Terborg.

Hun missie is het vormen van ketens om versneld op te kunnen schalen in het gebruik van biogrondstoffen in de bouw. In Nederland moeten in 2030 zo’n 25 van deze productieketens in werking zijn.

Stengels voor plaatmateriaal

,,Zo is er een keten die toewerkt naar het inblazen van isolatiemateriaal gemaakt van biobased vezels dat gebruikt kan worden bij renovatie. We proberen dat onder meer met vezelgewas zoals miscanthus of tarwestro dat geteeld wordt in Zuid-Holland. Daarnaast zijn de reststromen in onze glastuinbouw kansrijk’’, vertelt Alexandra van Zaal. ,, Zo worden de mogelijkheden onderzocht om de stengels van tomaten- en paprikaplanten tot biobased plaatmateriaal te verwerken. Belangrijk daarbij is of we afzet kunnen creëren en tegen een marktconforme prijs.’’

Uitdaging voor Zuid-Holland

De bodemgesteldheid en bodembestemming, hebben in deze opgave mede een leidende rol. De provincie Zuid-Holland heeft daarbij zijn eigen uitdagingen. ,,Hier is veel versnipperde veenweidegebied; natte moerasgrond waarop veel gewassen niet gedijen, en veel gebied is bestemd voor veeteelt. Dat betekent dat niet alle grond kan worden ingezet voor nieuwe grondstoffen die leiden naar biobased bouwmaterialen. Daar bovenop geldt dat de provincie Zuid-Holland een van de meeste dicht bevolkte gebieden is in ons land en te maken heeft met een stevige bouwopgave. Voor 2030 moeten er ruim 235.000 huizen bijkomen waarin biobased materialen worden verwerkt. Er moet nog veel gebeuren, maar er gebeurt ook al veel. We hebben diverse verkenningen gedaan. Zuid-Holland staat voor grote veranderingen en een andere aanpak in bouwen. En we kunnen bij onze bouwopgave straks natuurlijk ook gebruikmaken van ketens die worden opgezet in andere provincies.’’

Vezelgewassen en reststromen glastuinbouw

Naast de reststromen uit de glastuinbouw is de teelt van vezelhennep en miscanthus (olifantsgras) kansrijk in Zuid-Holland voor het terugdringen van Co2-uitstoot in de bouwsector. Dat groeit goed zonder kunstmest of bestrijdingsmiddelen. Naar de inzet van lisdodde, zonnekroon en wilgen wordt nog verder onderzoek gedaan.

Opzet vijf ketens, twee in onderzoek

In Zuid-Holland wordt nu gewerkt aan de opzet van vijf ketens waarvan twee zich nog in een onderzoeksstadium bevinden. Het gaat om een keten in het Groene Hart voor vezelhennep en miscanthus op veenweidegebied met klei. Een keten voor reststromen uit de glastuinbouw (en bermgras). Een keten op de Zuid Hollandse eilanden voor tarwestro en onder andere inblazen daarvan.

Een keten natte teelt is in onderzoek naar toepassingen voor puur veenweide onder andere voor grootschalige wilgenteelt of lisdodde. En in de Duin & Bollenstreek loopt een onderzoek naar mogelijkheden voor vezelgewassen als rotatiegewas.