Alle
Fokke van Dijk werkt als architect voor het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) en is de ontwerper van de Monarch IV, een duurzame 75 meter hoge kantoortoren van (zoveel mogelijk) houtconstructies in het Haagse Beatrixkwartier. Het gebouw wordt vrijwel CO2-neutraal gebouwd en biedt straks 730 werkplekken. Het project is inmiddels aanbesteed. Het wordt nu uitgewerkt door Kaan Architecten en gebouwd door aannemersbedrijf De Vries en Verburg Bouw. In 2028 moet de kantoortoren klaar zijn. Ook hij spreekt op de Dag van het Biobased Bouwen op 26 maart in het Provinciehuis (Den Haag).
Kan je het project kort toelichten?
„De Monarch IV wordt een rijkskantoor voor circa 1000 medewerkers, met 730 werkplekken en ondersteunende voorzieningen. In totaal ruim 20.000m2 bvo. Onze doelstelling was, naast uiteraard het maken van een goede werkplek voor de rijksambtenaren die daar komen te werken, om met dit project te onderzoeken hoe milieuvriendelijk hoogbouw kan worden. Houtbouw kwam daarbij al snel als kansrijk naar voren. De bovengrondse verdiepingen krijgen een houten constructie met een stabiliserend diagridsysteem in de gevel zodat ook de liftkern in kruislaaghout kan worden uitgevoerd. Met twintig verdiepingen tot 75 meter hoog en een tweelaagse ondergrondse parkeergarage wordt dit een van de vooralsnog hoogste houtbouwprojecten in Nederland.’’

Hoe uniek is de Monarch?
„Er zijn veel plannen voor houten hoogbouw, maar wereldwijd zijn er boven de vijftig meter nog niet zo veel gerealiseerde projecten. Wij kwamen uit op circa twintig houthybride hoogbouwtorens, waarvan twee in Nederland (HAUT, SAWA). Redelijk uniek dus als dit project in 2028 wordt opgeleverd.’’
Hoe versnelt houtbouw de (renovatie) woningbouw?
„We willen als Rijksvastgoedbedrijf bijdragen aan de opschaling van houtbouw. Het Rijksvastgoedbedrijf committeert zich aan de klimaatdoelen: volledig circulair en klimaatneutraal in 2050. Houtbouw is hiervoor essentieel. De klimaatimpact is ruim lager dan bij beton en staal, tot ruim de helft minder uitstoot van broeikasgassen, ook zonder de koolstofopname van het hout zelf mee te rekenen. Het is bovendien niet per se een heel nieuwe techniek. De structurele eigenschappen van verlijmde houtconstructies zijn bekend. Constructeurs kunnen er gewoon mee rekenen. In Oostenrijk zijn meerdere houtproducenten met voldoende productiecapaciteit. Het is vooral nog wat onbekend, regelgeving is niet altijd op hout toegespitst, brandveiligheid is nog een discussiepunt en de constructie neemt wat meer ruimte in. Daarnaast is het momenteel circa 10 procent duurder dan een traditionele constructie. Dit zijn allemaal relatief overkomelijke uitdagingen.’’
Hoe snel kan houtbouw opschalen?
„Als grote ontwikkelaar in Nederland kunnen we vraag creëren voor meer biobased projecten en zo de markt vergroten en de prijs verlagen. Door biobased bouwen als Rijksvastgoedbedrijf te eisen dragen we bij aan een groeiende markt, kunnen bedrijven investeren in productiecapaciteit en doen ontwerpers en aannemers ervaring op met houten hoogbouw. Interessant is verder dat houtbouw goed samenvalt met prefabricatie en offsite werken, wat gunstig is op binnenstedelijke locaties. Je kunt daardoor veel sneller bouwen en met minder mensen op de bouw zelf. Het lagere gewicht vermindert transport- en hijsbewegingen, wat de stikstofuitstoot in de bouw eveneens vermindert. Bijkomende voordelen die houtbouw nog gunstiger doen uitkomen.''
Wat is onze bouwtoekomst?
„Nederland groeit door naar zo’n 20 miljoen inwoners. Daarvoor is er dus nog een flinke bouwopgave te verwachten tot 2050. Hout en andere biobased materialen zullen een groot deel van de bouwmassa moeten leveren om in de buurt van onze klimaatdoelen te komen. Beton en staal worden alleen ingezet daar waar het echt niet anders kan.’’
Wat is je motivatie om te spreken op de Dag van het Biobased Bouwen?
„Het Rijksvastgoedbedrijf wil houtbouw aanjagen. Dat doen we door het in projecten toe te passen en de kennis die we daar opdoen actief te delen met anderen. We komen daarom graag naar de Dag van het Biobased Bouwen.’’
Tekst: Ellen Lengkeek Vernieuwersnetwerk Biobased Bouwen
Foto: Fokke van Dijk (E Walvisch)
Impressie De Monarch IV (bron FvDijk)



