Samen kunnen we de woningbouw in Zuid-Holland met biobased materialen weerbaar maken tegen crisis door grondstoftekorten, stijgende energieprijzen en de woningbouw zelfs versnellen met stikstofarme, lichte, industriële en snelle bouwprocessen. De bomvolle zaal in het Provinciehuis van Zuid-Holland liet vol energie zien dat we de biobased bouw-toekomst samen versneld kunnen realiseren. Samen maken we van biobased bouwen en renoveren het nieuwe normaal, samen creëren we schaal en continuïteit in volume. Vanuit die gedachte kwam een bijzondere groep bijeen van kleine en grote woningcorporaties, gemeenten, ontwikkelaars, investeerders, Industriëlen, adviesbureaus en netwerken met vraag een aanbod. Dat deden zij op uitnodiging van het Vernieuwersnetwerk Biobased Bouwen, dat deze conferentie met partners organiseerde.

De deelnemers maakten afspraken om het gebruik van hout en andere biobased materialen in nieuwbouw en renovatie sneller, betaalbaarder en grootschaliger toe te passen. Door grenswaarden af te spreken en aan te haken (onder meer vastgelegd in de 30|30|30 deal en plafondwaarden van CO2-uitstoot van bouwmaterialen) weten projectontwikkelaars en bouwers waar ze aan toen zijn.

30| 30|30-duurzaamheidsnorm

Tijdens de conferentie zijn nieuwe praktijkinstrumenten gelanceerd, waaronder de NTA Biobased Bouwen, die zorgt voor eenduidige definities en meetmethoden voor het vaststellen van het biobased gehalte van gebouwen. Daarnaast startten nieuwe ketenafspraken, zoals de Biobased Isolatie Deal en een regionale 30|30|30-deal, gericht op verdere opschaling.

De provincie motiveert gemeenten bij gebiedsontwikkeling voor de 30-30-30-maatregel om circulair en biobased te bouwen. 30 procent van de nieuwbouw en renovatie voor 30 procent biobased met ten minste 30 procent biobased materialen. De ambitie komt voort uit de landelijke aanpak biobased bouwen van de NABB. Acht woningcorporaties in Haaglanden hebben na de Dag van Het Biobased Bouwen een ‘commitmentverklaring ondertekend’ voor 30|30|30.

Twaalf deelsessies

De deelnemers verdiepten zich in diverse thema’s verdeeld over twaalf deelsessies. Ook waren er boeiende groepsgesprekken met koplopers als Dorien Staal (Dura Vermeer), Yvette van den Tol (Woningcorporatie Rondom Wonen) Jaap-Jan Smit (Royal BAM Group), Robert Tekke (Provincie Zuid-Holland) Yvonne van der Hulst (Van der Hulst bouwbedrijf) Fokke van Dijk (Rijksvastgoedbedrijf), Nicole Maarsen (VRO), Ingrid Hulshoff (Achmea Real Estate) en Anne Koning (gedeputeerde Volkshuisvesting).

Biobased bouwen is al mogelijk, ook industrieel op grote schaal om de productie van woningen te versnellen, is onder meer een van de conclusies. Dat is hard nodig, zo sprak transitiebegeleider Chantal van Schaik in haar openingswoord, om de bouwsector ook in tijden van crisis weerbaar te maken. ,,Voor deze dag hebben we het thema gekozen: Biobased bouwkracht de sleutel tot versnelling van de woningbouw en renovatie. Dit thema hebben we niet voor niks gekozen. De woningcrisis is groot. Er wordt onvoldoende gebouwd, ook de renovatie opgave is enorm en er is versnelling nodig. De sleutel tot versnelling zit hier In de zaal, dat zijn jullie zelf. Wij moeten en kunnen het samen doen.’’

Het is nu aan de markt om het voortouw te nemen en breed te gaan voor biobased. Zij zien zich daarin steeds meer gesteund door de grote beleggers van Nederland, die voor circulariteit en duurzaamheid gaan, en uiteindelijk de afzet voor de bouw bepalen.

Nu aan zet

Gemeenten, projectontwikkelaars en corporaties zijn nu aan zet om keuzes te maken en opdrachten te verstrekken. Biobased bouwen begint bij gemeenten die locaties moeten aanwijzen waar industrieel bouwen moet plaatsvinden. Om te versnellen is ook regie nodig. In Zuid-Holland zou een soortgelijk Houtbouw Pact als voor de Metropool regio Amsterdam binnen een half jaar van de grond kunnen komen.

Houtbouw-Pact

Een publiek-privaat Houtbouw Pact zou in de provincie Zuid-Holland in een half jaar van de grond kunnen komen. Zo’n pact kan het toepassen van hout in nieuwbouw en renovatie versnellen door met alle betrokkenen doelen te stellen en afspraken te maken.
In de Metropoolregio Amsterdam (MRA) heeft dit pact met 80 partners ervoor gezorgd dat het aantal houtbouwwoningen in vijf jaar sinds 2020 is vertienvoudigd (1100 zijn opgeleverd). In de pijplijn zitten er nog veel meer: 1200 in aanbouw zijn, voor 2600 woningen houtbouw is opgenomen in tenders en 10.000 in de pijplijn zitten.
,,In Zuid-Holland is de kennis beschikbaar, er is al een netwerk en onderlinge samenwerking. Een pact moet in een half jaar van de grond kunnen komen’’, stelde Imme Groet, trekker van het Houtbouw Pact MRA tijdens de landelijke Dag van het Biobased Bouwen.
De samenwerking binnen het MRA-pact heeft onder meer basisregels opgeleverd voor nieuwe tenders, en een kwaliteitskaart om te komen tot een gelijk speelveld. Er ligt nu een nieuw pact 2026-2030. Imme Groet voorziet dat nieuw afgesproken aantallen met de huidige kennis en ervaring zeker gehaald gaan worden. Ook voor utiliteitsbouw ziet zij grote kansen.

Bloemlezing koplopers

Ingrid Hulshof: Achmea Real Estate
Pensioenfondsen willen investeren in betaalbare woningen. Dat is een enorme kans voor biobased bouwen. Dat stelde Ingrid Hulshof van Achmea Real Estate tijdens de Dag van het Biobased Bouwen op 26 maart in Den Haag.
,,Als je nu de slag niet maakt, ben je te laat en mis je de kans voor deze enorme opgave, Het pensioenfonds PMT (metaal en techniek) zijn namens hun achterban zelfs ambassadeur van biobased bouwen. De pensioenfondsen zijn juist bezig met innovatie en toekomstbestendigheid. Ze willen toe naar een circulaire economie en de CO2-uitstoot reduceren.’’
Wij geloven erin dat biobased zal leiden tot lagere bouwkosten, die uiteindelijk terugkomt bij de belegger en leidt tot lagere huren.
We hebben doelstellingen nodig, waarvoor we moeten gaan. Dat maakt transitie mogelijk.

Jaap-Jan Smit BAM
BAM heeft een strategische koerswijziging gemaakt door voor grondgebonden te kiezen voor biobased. ‘’We hebben onszelf opnieuw uitgevonden’’, aldus Jaap-Jan Smit. BAM bouwt 7-8 procent van de gestapelde woningbouw in Nederland, waardoor de keuzes van het bedrijf significante markteffecten hebben. ,,BAM Flow bouwt geen grondgebonden woningen meer in beton. Er ligt een diepgewortelde overtuiging aan ten grondslag dat dit de juiste langetermijnkeuze is. Maar de keuze is niet zonder pijn, omdat het nog niet de omvang heeft die het kan hebben. Jaap-Jan is blij te horen dat pensioenfondsen zich hier ook voor inzetten. In de combinatie van biobased en industrieel kunnen we een enorme versnelling maken. We zijn wel voorbij de pilots en moeten keuzes gaan maken.’’

Yvette van der Tol, Woningcorporatie Rondom Wonen
,,Morgen tekenen we de commitmentverklaring 30|30|30. Projecten die we nu opstarten zijn biobased.
Veel grond is van ontwikkelaars, dan hebben we geen invloed op de manier van bouwen. Ik vind dat je van gemeenten kunt verwachten dat zij duurzamer en toekomstgericht gaan bouwen. En dus afdwingen bij projectontwikkelaars. Door collectief en strategisch inkopen geef je ook een duidelijk signaal af naar de markt. Je wilt ook voorkomen dat bouwprojecten worden stilgelegd door CO2-overschrijdingen. Bij renoveren en isoleren hebben we een grotere vinger in de pap en daar gaan we dan ook voor biobased tenzij.
Het wordt tijd om de keten te optimaliseren en niet naar elkaar blijven wijzen. Maak een keus: een huis is een huis en zo kun je tempo en volume realiseren.’’

Nicole Maarsen (VRO, Landelijke Versnellingstafel Woningbouw)
‘’We beginnen onvoldoende bij de vraag. 50 fabrieken draaien nu onvoldoende volume. Biobased bouwen begint bij gemeenten die locaties moeten aanwijzen waar industrieel bouwen moet plaatsvinden. Om doelstellingen te halen moet je biobased bouwen. Rijk, provincie en gemeenten moeten hierin samenwerken. In het regeerakkoord staan zaken die niet meer weggaan. We zitten in een onomkeerbaar pad.’’

Nieuwe Naslagwerken uitgereikt

Tijdens de DvBB zijn op het podium drie bijzondere naslagwerken uitgereikt en beschikbaar gesteld voor iedereen.

-De NTA 8230 Biobased Bouwen is een normdocument (Nederlands Technische Afspraak) dat in delen beschikbaar wordt gesteld via NENConnect vanaf april en juni 2026. Deel 1 handelt over ‘Terminologie en bepalingsmethode biobased gehalte’. Deel 2 over ‘Brandveiligheidsaspecten van biobased producten’. Deel 3 over ‘Overzicht normen en richtlijnen voor biobased plaatmaterialen’. Deel 4 over ‘Biocomposieten bouwdelen’.

• Brochure Woningconcepten en hun prestaties- Alba Paper maart 2026. Een objectieve vergelijking van prefab woningconcepten op duurzaamheid met focus op CO2-uitstoot en opslag, biobased materialen, circulariteit, energieprestaties.

-Handboek Houtbouw in Detail- Referentiedetails en lessen uit Nederlandse Woongebouwen van Built by Nature en Urban Climate Architects. ‘Massieve houtbouw – met CLT, LVL en gelamineerd hout, biedt grote kansen om sneller en slimmer te bouwen maar roept ook vragen op. Hoe borg je veiligheid? Akoestiek? Hoe ga je om met installaties? Met vocht? Hoe. Toon je prestaties aan binnen een wetgeving die vooral voor beton en steenachtig bouw is beschreven?
Dit handboek geeft antwoorden op die vragen, op basis van 20 recent gerealiseerde projecten in Nederland.

Vernieuwersnetwerk en foto’s!

De Dag van het Biobased Bouwen is georganiseerd door het vernieuwersnetwerk Biobased Bouwen, onze leden en partners van Cirkelstad, The Green Village, Building Balance, Built By Nature en met veel hulp van de Provincie Zuid-Holland.

Foto's van de Dag van het Biobased Bouwen vind je hier