Samen kunnen we de woningbouw in Zuid-Holland met biobased materialen weerbaar maken tegen crisis door grondstoftekorten, stijgende energieprijzen en de woningbouw zelfs versnellen met stikstofarme, lichte, industriële en snelle bouwprocessen. De bomvolle zaal in het Provinciehuis van Zuid-Holland liet vol energie zien dat we de biobased bouw-toekomst samen versneld kunnen realiseren.

Samen maken we van biobased bouwen en renoveren het nieuwe normaal, samen creëren we schaal en continuïteit in volume. Vanuit die gedachte kwam een bijzondere groep bijeen van kleine en grote woningcorporaties, gemeenten, ontwikkelaars, investeerders, Industriëlen, adviesbureaus en netwerken met vraag een aanbod. Dat deden zij op uitnodiging van het Vernieuwersnetwerk Biobased Bouwen Zuid-Holland, dat deze conferentie met partners organiseerde.

30|30|30-commitment

Tijdens de conferentie zijn nieuwe praktijkinstrumenten gelanceerd, waaronder de NTA Biobased Bouwen, dat zorgt voor eenduidige definities en meetmethoden voor het vaststellen van het biobased gehalte van gebouwen. Daarnaast startten nieuwe ketenafspraken, zoals de Biobased Isolatie Deal en een regionale 30|30|30-deal gericht op verdere opschaling.

De ambitie komt voort uit de Nationale Aanpak Biobased Bouwen. Acht woningcorporaties binnen Sociale Verhuurders Haaglanden (125.018 woningen) hebben na de Dag van Het Biobased Bouwen deze commitmentverklaring ondertekend in aanwezigheid van gedeputeerde Anne Koning. Zij spreken daarmee af om in 2030 bij 30% van hun nieuwbouw- en renovatieprojecten 30% biobased materialen toe te passen.

Twaalf deelsessies

De deelnemers verdiepten zich deze dag in diverse thema’s verdeeld over twaalf deelsessies. Ook waren er boeiende panelgesprekken met koplopers als Dorien Staal (Dura Vermeer), Yvette van den Tol (Woningcorporatie Rondom Wonen) Jaap-Jan Smit (Royal BAM Group), Robert Tekke (Provincie Zuid-Holland) Yvonne van der Hulst (Van der Hulst bouwbedrijf) Fokke van Dijk (Rijksvastgoedbedrijf), Nicole Maarsen (VRO, Landelijke Versnellingstafel Woningbouw), Ingrid Hulshoff (Achmea Real Estate) en Anne Koning (gedeputeerde Zuid-Holland Volkshuisvesting).

Biobased bouwen is al mogelijk, ook industrieel op grote schaal om de productie van woningen te versnellen, is onder meer een van de conclusies. Dat is hard nodig, zo sprak transitiebegeleider Chantal van Schaik van het Vernieuwersnetwerk in haar openingswoord, om de bouwsector ook in tijden van crisis weerbaar te maken. ,,Voor deze dag hebben we het thema gekozen: 'Biobased bouwkracht de sleutel tot versnelling van de woningbouw en renovatie'. Dit thema hebben we niet voor niks gekozen. De woningcrisis is groot. Er wordt onvoldoende gebouwd, ook de renovatie opgave is enorm en er is versnelling nodig. De sleutel tot versnelling zit hier In de zaal, dat zijn jullie zelf. Wij moeten en kunnen het samen doen.’’

Het is nu aan de markt om het voortouw te nemen en breed te gaan voor biobased. Zij zien zich daarin steeds meer gesteund door de grote beleggers van Nederland, die voor circulariteit en duurzaamheid gaan, en uiteindelijk de afzet voor de bouw bepalen.

Nu aan zet

Gemeenten, projectontwikkelaars en corporaties zijn nu aan zet om keuzes te maken en opdrachten te verstrekken. Biobased bouwen begint bij gemeenten die locaties moeten aanwijzen waar industrieel bouwen moet plaatsvinden, stelt Nicole Maarsen van de Landelijke Versnellingstafel Woningbouw. ,,Biobased bouwen is geen technisch vraagstuk, maar een leiderschapsvraagstuk. Het vraagt om duidelijke keuzes en gezamenlijke standaarden. In vergunningen moet duurzaamheid worden opgenomen, dat helpt ons’’, stelt Dorien Staal, directeur van de Virtual Factory van Dura Vermeer. ,,Betaalbaarheid kan als er continuïteit is. Dat valt of staat met opdrachten en volume.’’

Om te versnellen is ook regie nodig. In Zuid-Holland zou een soortgelijk Houtbouw Pact als voor de Metropool Regio Amsterdam (MRA) daaraan kunnen bijdragen. Zo’n pact kan het toepassen van hout in nieuwbouw en renovatie versnellen door met alle betrokkenen doelen te stellen en afspraken te maken.
In de Metropool Regio Amsterdam heeft dit pact met 80 partners ervoor gezorgd dat het aantal houtbouwwoningen in vijf jaar sinds 2020 is vertienvoudigd (1100 zijn opgeleverd) en vele duizenden zijn in voorbereiding. ,,In Zuid-Holland is de kennis beschikbaar, er is al een netwerk en onderlinge samenwerking’’, stelde Imme Groet, trekker van het Houtbouw Pact MRA tijdens deze Dag van het Biobased Bouwen.
De samenwerking binnen het MRA-pact heeft onder meer basisregels opgeleverd voor nieuwe tenders, en een kwaliteitskaart om te komen tot een gelijk speelveld. Er ligt nu een nieuw pact 2026-2030.

Bloemlezing koplopers panelgesprek

Ingrid Hulshof: Achmea Real Estate
Pensioenfondsen willen investeren in betaalbare woningen. Dat is een enorme kans voor biobased bouwen. Dat stelde Ingrid Hulshof van Achmea Real Estate tijdens een panelgesprek op het hoofdpodium van de volle zaal.
,,Als je nu de slag niet maakt, ben je te laat en mis je de kans voor deze enorme opgave. Pensioenfonds PMT (metaal en techniek) is namens zijn achterban zelfs ambassadeur van biobased bouwen. De pensioenfondsen zijn juist bezig met innovatie en toekomstbestendigheid. Ze willen toe naar een circulaire economie en de CO2-uitstoot reduceren. Wij geloven erin dat biobased zal leiden tot lagere bouwkosten, die uiteindelijk terugkomt bij de belegger en leidt tot lagere huren. We hebben doelstellingen nodig, waarvoor we moeten gaan. Dat maakt transitie mogelijk.''

Jaap-Jan Smit BAM
BAM heeft een strategische koerswijziging gemaakt door voor grondgebonden te kiezen voor biobased. ‘’We hebben onszelf opnieuw uitgevonden’’, aldus Jaap-Jan Smit. BAM bouwt 7-8 procent van de gestapelde woningbouw in Nederland, waardoor de keuzes van het bedrijf significante markteffecten hebben. ,,BAM Flow bouwt geen grondgebonden woningen meer in beton. Er ligt een diepgewortelde overtuiging aan ten grondslag dat dit de juiste langetermijnkeuze is. Maar de keuze is niet zonder pijn, omdat het nog niet de omvang heeft die het kan hebben. Jaap-Jan is blij te horen dat pensioenfondsen zich hier ook voor inzetten. In de combinatie van biobased en industrieel kunnen we een enorme versnelling maken. We zijn wel voorbij de pilots en moeten keuzes gaan maken.’’

Yvette van der Tol, Woningcorporatie Rondom Wonen
,,Ook wij tekenen de commitmentverklaring 30|30|30. Projecten die we nu opstarten zijn biobased. Veel grond is van ontwikkelaars, dan hebben we geen invloed op de manier van bouwen. Ik vind dat je van gemeenten kunt verwachten dat zij duurzamer en toekomstgericht gaan bouwen. En dus afdwingen bij projectontwikkelaars. Door collectief en strategisch inkopen geef je ook een duidelijk signaal af naar de markt. Je wilt ook voorkomen dat bouwprojecten worden stilgelegd door CO2-overschrijdingen. Bij renoveren en isoleren hebben we een grotere vinger in de pap en daar gaan we dan ook voor biobased tenzij.
Het wordt tijd om de keten te optimaliseren en niet naar elkaar blijven wijzen. Maak een keus: een huis is een huis en zo kun je tempo en volume realiseren.’’

Nicole Maarsen (VRO, Landelijke Versnellingstafel Woningbouw)
‘’We beginnen onvoldoende bij de vraag. 50 fabrieken draaien nu onvoldoende volume. Biobased bouwen begint bij gemeenten die locaties moeten aanwijzen waar industrieel bouwen moet plaatsvinden. Om doelstellingen te halen moet je biobased bouwen. Rijk, provincie en gemeenten moeten hierin samenwerken. In het regeerakkoord staan zaken die niet meer weggaan. We zitten in een onomkeerbaar pad.’’

Nieuwe naslagwerken uitgereikt

Tijdens de conferentie zijn op het podium drie bijzondere naslagwerken uitgereikt, aan onder anderen gedeputeerde Anne Koning, en voor iedereen beschikbaar gesteld.

De NTA 8230 Biobased Bouwen is een normdocument (Nederlands Technische Afspraak) dat in delen beschikbaar wordt gesteld via NENConnect vanaf april en juni 2026. Deel 1 handelt over ‘Terminologie en bepalingsmethode biobased gehalte’. Deel 2 over ‘Brandveiligheidsaspecten van biobased producten’. Deel 3 over ‘Overzicht normen en richtlijnen voor biobased plaatmaterialen’. Deel 4 over ‘Biocomposieten bouwdelen’.

Brochure Woningconcepten en hun prestaties- Alba Paper maart 2026. Een objectieve vergelijking van prefab woningconcepten op duurzaamheid met focus op CO2-uitstoot en opslag, biobased materialen, circulariteit, energieprestaties. De brochure vind je hier

Handboek Houtbouw in Detail- Referentiedetails en lessen uit Nederlandse Woongebouwen. Lidewij Lenders (MAATworks) en Urban Climate Architects hebben beproefde standaarddetails voor massieve houtbouw in woongebouwen onderzocht. ‘Massieve houtbouw – met CLT, LVL en gelamineerd hout, biedt grote kansen om sneller en slimmer te bouwen maar roept ook vragen op. Hoe borg je veiligheid? Akoestiek? Hoe ga je om met installaties? Met vocht? Hoe. Toon je prestaties aan binnen een wetgeving die vooral voor beton en steenachtig bouw is beschreven?
Dit handboek geeft antwoorden op die vragen, op basis van 20 recent gerealiseerde projecten in Nederland. Onderzoek en publicaties zijn ondersteund door Built by Nature en Provincie Zuid-Holland.

Foto’s beschikbaar

De Dag van het Biobased Bouwen is georganiseerd door het vernieuwersnetwerk Biobased Bouwen, onze leden en partners van Cirkelstad, The Green Village, Building Balance, Built By Nature en met veel hulp van de Provincie Zuid-Holland.

Foto's van de Dag van het Biobased Bouwen vind je hier